Položaj Roma kroz istoriju bio je obeležen diskriminacijom, društvenom marginalizacijom i brojnim predrasudama. Budući da nemaju matičnu državu, Romi su kroz istoriju često bili posebno ranjiva zajednica. Njihov položaj bio je naročito težak u periodima autoritarnih i diktatorskih režima, kada su bili izloženi progonima, prisilnoj asimilaciji, ograničavanju osnovnih prava i sistematskom nasilju. Vrhunac ovih progona predstavljao je Porajmos, odnosno genocid nad Romima tokom Drugog svetskog rata, kada su stotine hiljada Roma ubijene u nacističkim koncentracionim logorima i na drugim stratištima širom Evrope.
Snažni stereotipi o Romima kao nomadima, lopovima ili neobrazovanim ljudima vekovima su opstajali i doprineli njihovoj društvenoj isključenosti. Takve predrasude i danas predstavljaju jedan od najvećih prepreka za punu društvenu ravnopravnost romske zajednice.
Romi sebe na svom jeziku nazivaju Romima, dok se u istorijskim izvorima, književnosti i jezicima mnogih evropskih naroda javlja i naziv „Cigani“. Budući da je ovaj naziv tokom istorije često korišćen u pogrdnom i diskriminatornom kontekstu, na Prvom svetskom kongresu Roma, održanom u Londonu 1971. godine, usvojen je naziv Rom kao zvaničan naziv naroda.
Ovu terminologiju potom su prihvatile i Ujedinjene nacije, kao i većina međunarodnih organizacija i država. Reč Rom na romskom jeziku znači „čovek“.
Naseljavajući različite delove Balkana, Romi su prihvatali veroispovest većinskog stanovništva, zbog čega danas ne čine jedinstvenu versku zajednicu. U Srbiji među njima preovlađuju pravoslavci i muslimani, dok su u njihovoj tradiciji očuvani brojni običaji koji svedoče o bogatom kulturnom nasleđu.
Romi su u Srbiji 2002. godine zvanično priznati kao nacionalna manjina donošenjem Zakona o zaštiti prava i sloboda nacionalnih manjina. Tako su stvoreni uslovi za zaštitu njihovih prava i veće učešće u društvenom životu, uključujući uvođenje afirmativnih mera usmerenih na pristup obrazovanju, zapošljavanju, zdravstvenoj zaštiti i borbi protiv diskriminacije.
Romi i danas spadaju među najugroženije društvene grupe u Srbiji. Mnogi žive u siromaštvu i suočavaju se sa diskriminacijom, otežanim pristupom obrazovanju, zapošljavanju i zdravstvenoj zaštiti. Zbog takvih životnih okolnosti posebno su izloženi različitim oblicima eksploatacije, uključujući zloupotrebu od strane kriminalnih grupa i političku manipulaciju, naročito tokom izbornih kampanja.
U javnosti su Romi u Beogradu često poistovećivani sa fizičkim poslovima, zanatima, sakupljanjem sekundarnih sirovina i radom u Gradskoj čistoći. Ovakvi stereotipi, koji su se prenosili generacijama, doprineli su stvaranju pogrdnih naziva i dugotrajnoj društvenoj stigmatizaciji romske zajednice.
