ISTORIJAT
Logor koji su Nemci organizovali u Topovskim šupama na Autokomandi služio je od avgusta 1941. za zatvaranje Jevreja, i Roma. Logor je tokom tri meseca postojanja prvenstveno služio kao mesto talaca za streljanja zbog pretrpljenih gubitaka koje su Nemci imali u borbama sa ustanicima u Srbiji. Prvi logoraši bili su Jevreji iz Banata. Kasnije su internirani svi Jevreji muškarci iz Beograda, i na kraju Romi.
U logoru je u proseku bilo oko 1.500 zatočenika, dok je u trenutku poslednjeg hapšenja beogradskih Jevreja njihov broj premašio 3.000. Uslovi života bili su izuzetno teški. Jevrejsko predstavništvo bilo je zaduženo za snabdevanje logora hranom, a svaki pokušaj bekstva kažnjavan je smrću.
Svi, osim retkih slučajeva, ubijeni su u masovnim streljanjima u jesen 1941. godine na stratištima oko Beograda, najviše u Jabuci kod Pančeva. Posle ubistva 21 nemačkog vojnika kod Topole, general Beme, nemački vojni zapovednik za Srbiju, naredio je 4. oktobra da se, radi odmazde za pobijene vojnike, strelja 2 100 zatvorenika. Sredinom novembra 1941. godine, u logoru Topovske šupe ostalo je najviše 200 do 300 Jevreja.
Jedan od logoraša svedočio je da su, nakon što je početkom novembra likvidiran deo jevrejskih zatočenika, u logor počele da pristižu veće grupe Roma iz Beograda i drugih gradova, poput Požarevca, Vranja i Niša. Prema njegovim rečima, bilo ih je oko 1.000 i bili su smešteni u jednoj konjušnici i jednoj prostoriji na spratu, na mesta prethodno likvidiranih Jevreja. Svedok navodi da su Romi ubrzo, zajedno sa Jevrejima, odvođeni kamionima ka skeli kod Pančevačkog mosta. Kada je uspeo da pobegne iz logora, više nije bilo nijednog romskog zatočenika. Takođe je istakao da prilikom njihovog odvođenja nisu pravljeni spiskovi niti su pojedinačno prozivani, već su izdvajani u grupama od 50 do 200 ljudi.
Poslednju grupu Jevreja u logoru činilo je oko 200 do 300 ljudi, uglavnom zanatlija, koji su bili na prinudnom radu. Nakon obavljenih radova, i oni su ubijeni između marta i maja 1942. godine, uglavnom u gasnom kamionu.
STATUS
Državne institucije u SFRJ su 1979. godine, na ovom prostoru, planirale izgradnju autobuske stanice „Jug“ . Projekat za izgradnju stanice „Jug“ predviđao je rušenje svih zatečenih objekata na tom prostoru, ali to nikad nije izvedeno.
U međuvremenu je lokacija logora Topovske šupe zaboravljena, zapuštena i ostala nepoznata široj javnosti. Nakon što je komemorativna ploča koju je postavio Savez jevrejskih opština Srbije 2018. godine ukradena, predstavnici Jevrejske opštine Beograd su, povodom obeležavanja Dana sećanja i hrabrosti 2. maja 2019. godine, otkrili novu memorijalnu ploču. Skupština Srbije donela je u februara 2020. godine Zakon o memorijalnom centru "Staro sajmište" kojim se osniva Memorijalni centar "Staro sajmište" uređuju njegova organizacija i rad , a koji uključuje i prostor Topovske šupe.
