Muzej porodice Petronijević

Spomen Kuća Petronijević  je zbirka tri povezane porodice koje su igrale ključnu ulogu u modernizaciji političkog života Srbije tokom 19. i početka 20. veka. Članovi porodice Petronijević, zajedno s porodicama Piroćanac i Jurišić Šturm, bili su pioniri političkih reformi koje su težile oslobađanju od viševekovnog feudalnog sistema. Kroz svoj rad, oni su doprineli stvaranju modernog političkog sistema Srbije, utemeljenog na principima zapadno-evropskih demokratija, koji su postavljeni kao temelj za budući politički razvoj zemlje.

Zgradu u ulici Kneza Miloša 19 projektovao je arhitekta Nikola Nestorović 1922. godine za porodicu Petronijević, sa prostorima za stanovanje i komercijalne svrhe. Nestorović je projektovao zgradu sa simetričnom osnovom, u kojoj se nalaze po dva bočna svetlarnika sa svake strane i jedan centralni. U prizemlju se nalaze radnje, dok su na spratu smešteni dva biroa i dva manja stana. Na preostala tri sprata raspoređeni su po dva velika stana. Zgrada je izgrađena u  stilu akademizma, sa uočljivim elementima secesije, koji joj daju posebnu arhitektonsku vrednost.

Kuća porodice Petronijević nosi značajnu arhitektonsku vrednost, kao delo arhitekte Nikole Nestorovića, ali i posebnu kulturno-istorijsku vrednost zbog toga što je bila dom porodica Petronijević, Piroćanac i Jurišić-Šturm, koje su bile ključne za modernizaciju političkog života Srbije u 19. i početku 20. veka.

Na vrhu zgrade, na dekorativnim elementima fasade, nalazi se monogram Miloša Petronijevića, koji je bio naručilac zgrade, čime se naglašava njegova lična povezanost sa ovim značajnim arhitektonskim projektom.

Današnji spomen muzej Kuća Petronijević zbirka je koja čuva sećanje na tri porodice koje su bile povezane porodičnim vezama : porodica Petronijević,  porodica Piroćanac, i porodica Jurišić-Šturm.

Avram Petronijević (1791–1852) je bio ključna ličnost u političkom životu Kneževine Srbije. Kao predsednik vlade i ministar spoljnih poslova, zapamćen je po najdužem mandatu na čelu vlade tog vremena. Bio je poliglota, govorio je nemački, grčki, cincarski, italijanski, francuski i turski jezik, što mu je omogućilo efikasnu diplomaciju. U braku sa Stanijom Karamarković, rodili su se sinovi Ljubomir i Milan.

Avram je takođe bio preduzetnik i inovator – u Jagodini je osnovao fabriku stakla, koja je bila među prvim takvim industrijama na Balkanu. Zbog nedostatka staklarskih majstora u Srbiji, doveo je zanatlije iz Češke, čime je unapredio industrijsku proizvodnju u zemlji.

Petronijević je umro 1852. godine u Carigradu tokom zvanične misije, a sahranjen je u crkvi Svete Petke na Bosforu. Njegov život i rad ostavili su dubok trag u političkoj, privrednoj i kulturnoj istoriji Srbije.

Milan Petronijević ( 1832- 1914), takođe je bio državnik i diplomata koji je studije filozofije počeo  na beogradskom Liceju. Od 1850. godine studirao je pravo u Minhenu, koje je završio u Hajdelbergu. Govorio je nemački, francuski i grčki jezik. Venčao se  Kleopatrom Karađorđević, ćerkom kneza Aleksandra  Karađorđevića 1855. godine u Sabornoj crkvi u Beogradu. Njihov brak je trajao svega nekoliko meseci, jer je Kleopatra vrlo mlada umrla.Godine 1867 oženio se Jelisavetom Cukić (1837-1915) sa kojom je imao sina Miloša i ćerke Ljubicu i Kosaru.

Milan Petronijević je tokom svoje karijere bio važna politička figura, doprinoseći razvoju srpske diplomatije, a njegov lični i porodični život odražava povezanost sa visokim političkim krugovima tog vremena.

Njihov sin dr Miloš Petronijević (1869-1923) je zaslužan za  podizanje zgrade u Ulici Kneza Miloša.

Završio je prava u Nemačkoj i Francuskoj, a potom je obavljao važne funkcije, uključujući rad kao inspektor Narodne banke i lični sekretar kralja Aleksandra Obrenovića.

U braku sa Anđelijom Piroćanac, ćerkom ministra i predsednika vlade Milana Piroćanca, rodio se njihov sin Milan.

Anđelija je bila sestričina Pavla Jurišića-Šturma poreklom iz Šlezija (tadašnjaPruska).

U Srbiju je došao 1876. godine kao predavač na Vojnoj akademiji, a kasnije je postao aktivni vojni službenik. Tokom svoje 56-godišnje karijere učestvovao je u sedam ratova. Njegova posvećenost i hrabrost učinile su ga ključnim članom vojnog aparata Srbije.

Pavle Jurišić-Šturm takođe je služio kao lični ađutant kralja Petra I Karađorđevića, što je dodatno naglasilo njegovu blisku povezanost s dinastijom Karađorđević i visokim vojnim krugovima.

Tako su ove tri porodice povezane porodičnim i istorijskim vezama o kojima svedoče predmeti koje čuva Kuća Petronijević.