Legat jugoslovenskog kompozitora hrvatskog porekla Josipa Slavenskog otvoren je 8. decembra 1983. godine u stanu na petom spratu zgrade broj 1 na trgu Nikole Pašića. Ovde se nalazi njegova radna soba preseljena iz Svetosavske ulice broj 33 gde je kompozitor živeo i radio do svoje smrti 1955. godine. U živopisnom prostoru balkanske etno dekoracije, nalaze se njegovi lični predmeti, rukopisi, klavir, različiti instrumenti, pisma, biblioteka, nototeka i fotografije.
Posetili smo legat Josipa Slavenskog, kompozitora koji se u svom radu inspirisao muzičkim folklorom različitih naroda Balkana. Taj duh Balkana ogleda se i u dekoraciji prostora – pirotski, ručno bojeni ćilimi, bosanski stočići iz Konjica (BiH) drvene stolice iz Crne Gore kao i različiti, narodni muzički instrumenti.
Velika biblioteka obuhvata čak 3360 predmeta od kojih su muzički 1271, 822 knjige, stotine gramofonskih ploča, magnetofosnih traka i više od hiljadu pisama. Pored toga, u Legatu se čuvaju, pored muzičkih, knjige iz različitih naučnih oblasti – fizike, hemije, astronomije, linvistike. U bibilioteci su brojne biografije slavnih kompozitora, a retka kolekcija rečnika svedoči da se Josip Slavenski dopisivao sa prijateljima na čak jedanaest jezika.
U prostoru posvećenom ovom kompozitoru nalazi se i koncertna sala sa oko sedamdesetak mesta koja služi kao zanimljiv koncertni prostor.
U njegovu čast muzička škola pri muzičkoj Akademiji u Beogradu nazvana je MŠ Josip Slavenski
Knjigu o Josipu Slavenskom pod nazivom JOSIP napisala je njegova supruga Milana Slavenski.
LIČNA PRIČA
Josip Štolcer Slevenski, kompozitor i dirigent, rođen je 11. maja 1896. godine u Čakovcu, u tadašnjoj Austrougarskoj (današnja Hrvatska), kao najstarije dete seoskog muzičara Josipa Štolcera i Julije Novak. Iako je u mladosti započeo karijeru pekara, njegova ljubav prema muzici brzo je prevladala, pa je 1913. godine odlučio da se posveti muzičkom obrazovanju. Počeo je da pohađa muzičke akademije u Budimpešti, a kasnije i u Pragu, gde je dodatno razvijao svoje muzičke veštine i usmerio se ka ozbiljnom kompozitorskom radu.
Posle Prvog svetskog rata, Josip Štolcer Slevenski se vratio u Čakovec, gde je sve više usvajao ideje panslavizma i „balkanofilstva“. Pod tim uticajem, sve češće je koristio prezime „Slavenski“, koje je formalno legalizovao 1930. godine. Ovaj čin simbolizovao je njegovu duboku povezanost sa slovenskim kulturnim i muzičkim nasleđem, kao i njegovu težnju da bude prepoznat kao predstavnik ovog šireg kulturnog kruga.
Posle 1924. godine, Slavenski je između Pariza i Beograda, gde je započeo rad u Muzičkoj školi, koja će kasnije postati poznata kao „Mokranjac“, kao i u Drugoj muškoj gimnaziji. Ovaj period je bio ključan za njegov umetnički razvoj, jer je u Beogradu stvorio svoja najvažnija dela. Među najpoznatijim je Balkanofonija, koje je izvedeno 1928. godine u Beogradu. Tokom narednih deset godina, ovo delo je izvedeno čak 83 puta širom sveta, čime je Slevenski stekao međunarodnu prepoznatljivost i doprinosio širenju balkanske muzičke baštine.
Godine 1934, Slevenski komponovao je kantatu Religiofonija (Simfonija Orijenta), delo koje je bilo povezano sa njegovim interesovanjem za orijentalnu muziku i religijske tradicije. Međutim, zbog rastuće prisutnosti nacizma i fašizma u Evropi, izdavačka kuća je odbila da objavi ovo delo 1935. godine, jer muzika koja je sadržavala elemente jevrejske i budističke tradicije nije bila u skladu s političkim idejama tog vremena. Nakon završetka Drugog svetskog rata, Slevenski je nastavio svoju karijeru kao profesor na Muzičkoj akademiji u Beogradu. Od 1945. godine bio je vanredni profesor, a od 1949. godine i redovan profesor, gde je nastavio da doprinosi razvoju muzičkog obrazovanja. Umro je 30. novembra 1955. godine u Beogradu.
Posetu Legatu organizovali smo zajedno sa učenicima MŠ Josip Slavenski.
