Atentat na premijera Zorana Đinđića (1952–2003) izvršen je 12. marta 2003. godine na ulazu u zgradu Vlade Srbije. Đinđić je bio predsednik Vlade Srbije od januara 2001. godine, nakon demokratskih promena, do dana atentata.
Napad je izveden snajperskim hicem sa prozora zgrade Zavoda za fotogrametriju u Ulici admirala Geprata 14. U atentatu su učestvovali pripadnici Jedinice za specijalne operacije (JSO) u saradnji sa članovima organizovanog kriminalnog klana.
Prema presudi suda, motiv atentata bio je zaustavljanje borbe protiv organizovanog kriminala i sprečavanje daljih istraga o delovanju kriminalnih grupa.
Specijalni sud u Beogradu je 2007. godine proglasio optužene krivim i izrekao kazne u ukupnom trajanju od 378 godina zatvora. Na maksimalne kazne od po 40 godina zatvora osuđeni su bivši komandant JSO Milorad Ulemek Legija i njegov zamenik Zvezdan Jovanović, kao neposredni izvršilac ubistva.
Ubistvu premijera prethodilo je najmanje nekoliko pokušaja atentata. Na mestu gde je Zoran Đinđić pogođen, na ulazu u zgradu Vlade Srbije, 2004. godine postavljena je komemorativna ploča.
Na ploči je uklesan njegov citat:
„Ako neko misli da će zaustaviti sprovođenje zakona i reformu time što će mene ukloniti, onda se grdno vara.“
Zoran Đinđić rođen je 1952. godine u Bosanskom Šamcu. Diplomirao je filozofiju u Beogradu, a doktorirao u Nemačkoj, gde je otišao krajem sedamdesetih godina, pod političkim pritiskom.
Bio je jedan od osnivača Demokratske stranke, a 1994. godine izabran je za njenog predsednika. Od februara do septembra 1997. godine obavljao je funkciju gradonačelnika Beograda, kao kandidat opozicione koalicije.
Posle pobede Demokratske opozicije Srbije (DOS) na parlamentarnim izborima u decembru 2000. godine, izabran je za predsednika Vlade Srbije u januaru 2001. godine.
Planirano rušenje zgrade u Ulici admirala Geprata 14 izazvalo je kontroverze u javnosti. Ovaj objekat, sa čijeg je prozora 2003. godine izvršen atentat na premijera Srbije Zorana Đinđića, ima i istorijski i simbolički značaj.
Zgrada je sagrađena 1905. godine u skladu sa odlikama tada vladajućeg akademizma, ali nije pozanto ko je bio arhitekta.
Dana, 29. decembra 2020. godine, Vlada Republike Srbije usvojila je predlog zaštite prostorne celine „Područje uz Ulicu kneza Miloša“. Istovremeno, Skupština grada Beograda usvojila je Plan detaljne regulacije (broj 154/2020 od 29.12.2020.) kojim je omogućeno rušenje zgrade u Ulici admirala Geprata 14 i izgradnja privatnog komercijalno-poslovnog objekta na njenom mestu.
Ovakvo paralelno donošenje odluka otvorilo je pitanje odnosa između formalne zaštite prostora i konkretnih urbanističkih intervencija unutar njega. Dok je šira celina dobila status kulturnog dobra, jedan od objekata povezan sa značajnim istorijskim događajem ostao je bez zaštite i predviđen za uklanjanje.
Ono što je posebno sporno jeste uklanjanje materijalnih ostataka povezanih sa atentatom. Rušenjem objekta nestaje fizički prostor koji svedoči o jednom od ključnih događaja savremene političke istorije Srbije. Time se otvara pitanje odnosa prema mestima sećanja i načina na koji se grad odnosi prema traumatičnim događajima iz prošlosti.
Slični primeri mogu se pronaći i ranije u istoriji Beograda. Nakon ubistva kralja Aleksandra Obrenovića i kraljice Drage 1903. godine, novi režim je uklonio Stari konak , čime je nestao i prostor neposredno povezan sa događajem. U oba slučaja, promena urbanog prostora prati i promenu načina pamćenja.
Ova situacija pokreće pitanje da li se uklanjanjem fizičkih lokacija menja i kolektivno sećanje, i na koji način savremeni grad bira između urbanog razvoja i očuvanja materijalnih tragova prošlosti.
