Скочи на садржај

BLOKOVI 61-64

GDE SE NALAZI?

Blokovi 61, 62, 63 i 64 nalaze se na Novom Beogradu,i predstavljaju kompleks stepenastih zgrada duž ulice Jurija Gagarina.

ISTORIJAT

Stambeni kompleks “Stepenice” u blokovima 61-62-63-64 na Novom Beogradu sagrađen je u periodu od 1973.do 80tih godine 20 veka. Blokovi su zasnovani na urbanističkom planu iz 1965. godine, koji je izradio Josip Svoboda iz Zavoda za urbanizam u Beogradu. On je autor ideje o velikim stambenim zgradama u formi velikih stepenica sa okolnim zelenim površinama. Naručilac projekta bila je tadašnja Jugoslovenska narodna armija(JNA), pa su stanovi uglavnom bili namenjeni porodicama vojnih ili građanskih lica u vojsci. Ipak, stanove su dobijali i građani drugih državnih firmi. Autori stanova bili su arhitekte Milan Miodragović, Ljubica Pavlović, Nikola Šijan, Milan Mitrović, Darko Marušić, Milenija Marušić i drugi.

Blok 63 je građen u periodu od 1977—1979. godine. Blok 64 je poslednje izgrađen blok. Autori ovih zgrada su arhitekte Stojan Stojčić i Miroslav Stefanović.
U vreme gradnje blokova, u bloku 62, 1975-76 izgrađena je i prva Osnovna škola “Užička Republika" (danas Knjeginja Milica) koju su projektovali Darko Marušić, Milenija Marušić i Milan Miodragović. Kasnije su izgrađene Osnovna škola Mladost u bloku 64 i Osnovna škola Jovan Sterija Popović u bloku 63.

Osnovna škola “Užička Republika" (danas Knjeginja Milica) arh. Darko Marušić, Milenija Marušić i Milan Miodragović 1975/6.

 

Od kraja 90-ih pa sve do današnjeg perioda središnji zeleni pojas je izmenjen izgradnjom nekoliko trgovačkih objekata, kao i novoizgrađenim stambenim zgradama u bloku 63. Središnji zeleni pojas izgubio je svoju prvobitnu namenu – rekreaciju i javni prostor za građane. Na njemu su izgrađeni objekti stalnog i privremenog karatera: stambene zgrade, samoposluge, trgovački objekti, sa pratećim sadržajima.

IZGLED

Reprezentativan primer brutalističke stambene arhitekture Beograda predstavljaju blokovi 61 i 62. Blokovi 63 i 64 kasnije građeni, polako odstupaju od estetike brutalizma.

Ceo kompleks blokova zasnovan je na urbanističkom planu iz 1965. godine, koji je izradio Josip Svoboda iz Zavoda za urbanizam u Beogradu. Korišćen je skeletni konstruktivni sistem zidanja, i panelni sistem zidova (Balansi), adaptiran za domaće uslove koji su omogućavali lako adaptiranje stanova po merama samih stanara. Svi konstruktivni elementi korišćeni za kompleks bili su proizvedeni u fabrici. Oni uključuju skeletni montažni sistem "Žeželj" i betonske panele za plafone, unutrašnje zidove i fasade sa standardnom visinom koji su izrađivani na mestu gradnje. Paneli korišćeni za fasade bili su unapred dizajnirani da odgovaraju celoj visini sprata i da sadrže otvore za prozore. Nivo garaže u blokovima je povezan sa prizemljem, stepeništima i ulaznim nivoom. Panel koji prekriva nivo garaže je pešačka ulica koja povezuje školu, vrtić i nalazi se između stambenih blokova. Prostor za tzv "mesnu zajednicu" objekat društveno komercijajlne namene u socijalističkom sistemu bio je predviđen u svakom bloku. Ipak, zbog političkih promena koje su počele da se odvijaju 80 tih godina, umesto 4 izgrađena su dva kompleksa "mesnih zajednica" istog izgleda i konstruktivnih elemenata kao u blokovima 45 i 70. Mesna zajednica "Kozara"u bloku 61 osnovan je 1977. godine.
U susednom Bloku 62 izgrađen je 1978. drugi objekat za "mesnu zajednicu" koja se zvala "Užička republika".

Stambeni blokovi su konstrisani u vidu velikih stepenica, a njihova visina varira od četiri do dvadeset spratova. Postoje dve vrste stambenih zgrada u blokovima 61 i 62 - tip A i tip B. Tip A predstavlja zapravo grupu od tri zgrade koja su ostavljene u prirodnoj boji betona, a tip B po dve zgrade koje imaju omalterisane delove fasade. Zgrade tipa A sastoje se od šest segmenata sa po četiri stana na svakom spratu. Zgrade tipa B se pojavljuju u parovima i svaki od njih sadrži četiri segmenta.

U zgradama su četiri tipa stanova koji imaju sve odlike beogradske autorske škole. To podrazumeva kružno kretanje, trpezariju, zatim podele na dnevnu i noćnu zonu povezanu s jedne strane kroz ulazni hodnik stana, a s druge strane kroz trpezariju.
Stanovi u objektima tipa B su veći i dobijaju svetlost s dve strane. Na jednoj strani su mala terasa, kuhinja i trpezarija povezani, dok su na drugoj strani sve sobe za noćne i dnevne aktivnosti. Raspored prostorija unutar stanova karakteriše povezanost trpezarije, dnevne sobe i velike terase, što omogućava razdvajanje prostorija za rad i noć.

Napisala : Filip Šuica