ISTORIJAT
Kuća romske kulture predstavlja jedinstvenu zbirku posvećenu istoriji i kulturi Roma u Srbiji. Rezultat je višedecenijskog rada Dragoljuba Ackovića, doktora romoloških nauka, istraživača romske kulture i osnivača zbirke, koji je želeo da njegova kolekcija postane osnova prvog muzeja romske kulture u Srbiji. Ideja o osnivanju muzeja javila se još 1997. godine, ali nikada nije u potpunosti ostvarena. Ipak, zahvaljujući njegovoj upornosti, zbirka je sačuvana i danas je dostupna javnosti u okviru Kuće romske kulture.
U vreme kada je nastajala ova zbirka, muzeji posvećeni romskoj kulturi bili su prava retkost u Evropi. Upravo zato Ackovićeva ideja nije bila samo da sačuva predmete i dokumente, već da stvori mesto koje će govoriti o istoriji, jeziku, književnosti i identitetu Roma kroz autentičnu građu prikupljanu decenijama.
Izložbeni prostor otvoren je 21. oktobra 2009. godine sa ciljem da čuva, istražuje i predstavlja kulturno nasleđe Roma. Prva izložba, „Alav e Romengo“ (Reč Roma), bila je posvećena romskoj pisanoj kulturi. Predstavljeni su najznačajniji primeri romske pismenosti, uključujući retke knjige i izdanja koja potiču još iz poznog srednjeg veka. Među najvrednijim eksponatima nalaze se izdanja Biblije na romskom jeziku, retke knjige i dokumenti koji prate razvoj romskog jezika, književnosti i kulturnog nasleđa.
Najveća vrednost ove zbirke nije samo u eksponatima, već u jedinstvenoj dokumentaciji koju je Dragoljub Acković prikupljao tokom čitavog života i koja danas predstavlja neprocenjiv izvor za proučavanje istorije Roma u Srbiji.
Tokom decenija prikupljanja zbirka je više puta bila izložena riziku. Jedan od najtežih trenutaka bila je provala u prostor u kojem se nalazila, kada je deo građe oštećen, a deo nestao. Uprkos tome, sačuvan je najveći deo fonda, koji i danas čini jezgro Kuće romske kulture.
ZBIRKA
Izložbeni prostor nije velike, zauzima nešto više od 70 kvadratnih metara, pa je u njemu izloženotek oko 300 predmeta. Ali to je samo mali deo zbirke. Kuća romske kulture čuva oko 3.000 artefakata i dokumenata koji svedoče o istoriji i kulturi Roma. Upravo zato razvija se ideja o virtuelnoj postavci, koja bi omogućila da mnogo veći deo fonda bude dostupan javnosti.
Zbirka spaja različite segmente istorije i kulture Roma, od svakodnevnog života do umetničkog stvaralaštva. U postavci se mogu videti tradicionalne nošnje iz različitih krajeva, muzički instrumenti, predmeti iz domaćinstva i zanata, stare fotografije, umetnička dela, arhivski dokumenti, rukopisi i retke knjige. Posebnu celinu čine publikacije na romskom jeziku, rečnici i druga dela koja svedoče o razvoju romske pismenosti i koje posetioci mogu da kupe
. Zbirka obuhvata i dokumentaciju o istaknutim ličnostima romske zajednice, njihovom doprinosu kulturi, umetnosti i društvenom životu, kao i građu koja prati istoriju Roma u Srbiji i Evropi.
U sklopu Kuće nalazi se kafe sa baštom, gde možete da popijete kafu okruženi živopisnim umetničkim delima. Večernji termini su rezervisani za koncerte tradicionalne romske muzike, džeza, flamenka i savremenih interpretacija inspirisanih romskom muzičkom tradicijom.
